[FOTO REPORTAŽA] Sajgon iznad Šumadije: Sva erotika MUP-ovog Bela 212 na izrazito preteran način

Ne znam postoji li uzbudljiviji prizor (u vazduhoplovnom smislu) od posmatranja Belove mašine kako udara vazduh lopaticama svog glavnog rotora u kontri zalazećeg sunca pri povratku sa misije.

„Misije“ koja je u ovom slučaju bila snimanje jednog mlađeg, savremenijeg i ne toliko uzbudljivog (osim možda vizuelno) helikoptera.

Da se razumemo, H145M je prelep helikopter. Međutim, nov je. Nema dovoljno staža, nije dovoljno mator, ne može se nikako krstiti kao „uzbudljiv“. Da, njegova višenamenska uloga čini ga trenutno najsposobnijim i najmodernijim helikopterom na srpskom i regionalnom nebu. Međutim, strpimo se dok ne poprimi, kako bi nemaštoviti rekli, neku konkretniju „auru“ službe, upotrebe i uvek bitne – pop-kulture.

Do tada, divimo se helikopteru koji zaslužuje jedan neplanirani tekst. Reportažu brižljivo fotografisanog omaž-karaktera za koju sada moram smisliti dovoljno teksta kako bi sve bilo skockano kao savršena celina. Za vas, čitoca.

Da probam.

Istorija

Bel 212 se može pomešati sa legendarnim UH-1 i svim Vijetnam-asocijacijama koje pripadaju samo i jedino njemu – Irokezu. Dvestodvanaestica je evolucija, produžavanje trupa Irokezovog naslednika Bela 205 sa jačim i za to vreme modernijim motorima.

Laici će možda i prepoznati karakterističan zvuk jedvaprobijanja zvučnog zida vrhom svake lopatice (dolazi nekada do 1/3, nekada i 2/3 od brzine zvuka). Tu je dizajn koji je proslavio UH-1 i još bitnije – cementirano mesto u filmografiji kao porodica helikoptera kojom počinje svaki odlazak u bitku boljeg ratno-kultnog filma. Po pravilu uz vrhunske gitar rifove i slow-motion sekvence grupnog leta.

Setimo se scene odlaska u prašumu nakon najboljeg rukovanja ikad u prvom delu „Predatora“, iskrcavanja Mela Gibsona u prvoj bici Vijetnamskog rata i pionirskoj upotrebi helikoptera u desantnim operacijama, nešto drugačije ali savršeno izabrane muzike (interesantno da u većini filmova posada nosi „kasetaš“ sa sobom) u jednom od najboljih ratnih filmova svih vremena i modernim omažom prethodno pomenutim filmovima gde je čudovište rata bukvalno čudovište. Naravno, ne treba zaboraviti ni razlog zbog kojeg je najveća estradna zvezda Jugoslavije  osamdesetih naterana da tokom bekstva promeni prevozno sredstvo – pogađate, ponovo (ovoga puta mali) Bel.

Prvi Belovi 212 za Jugoslaviju proizvedeni su 1979. i 1980. godine u Italiji po američkoj licenci. Prvoisporučeni su upisani u tadašnji civilni registar vazduhoplova 1980. godine kao kao YU-HCA, YU-HCB (izgubljen u udesu), YU-HCC, YU-HCD i YU-HCE. Naknadno dolaze YU-HCJ, YU-HCC, YU-HBM i YU-HBP koji nakon raspada države nastavljaju sa karijerama u Sloveniji, Crnoj Gori, Hrvatskoj i Makedoniji.

Helikopterska jedinica MUP-a Srbije trenutno koristi tri Bela 212 (HCA, HCD i HCE) i kako su rekli za Tango Six planiraju da ih lete do 2022. godine. Trenutno je u jednici 14 pilota osposobljeno da leti ovim helikopterom.

Ovom tipu helikoptera u jugoslovenskom registru, prema podacima Nebojše Đokića, odobren je prevoz maksimalno 15 osoba. Kao IFR opremljen te 1980. godine bio je retki vazduhoplov u domaćem vlasništvu sa meteo radarom na Surčinu. Baš kao što su danas MUP-ovi Erbasovi u određenim segmentima avionike moderniji od Er Srbijinih.

O ratnim avanturama, kako srpskih maskirnih tako i dvanaestica iz drugih republika moglo bi se naširoko pisati.

Camera ship

Tog 11. avgusta plan je bio da snimanje obavimo u reonu Aranđelovca. Specifična misija za Erbas (za koju mislimo da nije fotografisana ni na svetskom nivou) i jedini logičan izbor za dve kamere i foto-aparat – Bel 212.

Zbog bezbednosti letenja sa otvorenim bočnim vratima broj ljudi je ograničen brojem veza za svakog čoveka i slobodnim prostorom – odnosno guranjem. Biramo da leti samo troje „kreativaca“ uz obavezno prisutnog mehaničara letača.

Gotovo sve vazduh-vazduh fotografije i video snimci koje ste do sada videli kod nas, kako policije tako i vojske, kada su helikopteri u pitanju, napravljeni su ili iz Gazele, Bela 212 i Mi-8/17. Mogućnost upotrebe zadnje rampe ruskog helikoptera sigurno je prednost u nekim postavkama ali je Bel najidealniji za veću ekipu i ima ono što drugi veterani nemaju – brzinu.

Naravno, brzina nikako nije faktor kada snimate i slikate sa otvorenim vratima. Tada ona mora biti manja. Jednostavno, sve brže sekvence izvode se samo i jedino žirostabilizovanim kućištima koje se kontrolišu (kadriraju) daljinski od strane snimatelja u putničkoj kabini.

Do tada (i većih budžeta) to radimo ovako:

 

View this post on Instagram

 

A post shared by Tango Six Portal (@tangosix) on Aug 11, 2020 at 3:48pm PDT

Dušna Atlagića na Instagramu zapratite ovde a Tango Six portal ovde. Uživajte u fotografijama i drugom (starijem) originalnom sadržaju još koju nedelju. Tada vam predstavljamo nešto do sada zaista neviđeno. Kako samo Tango Six ume.