[NOVA KNJIGA] “Ešalon“: Sve o sovjetskim i ruskim radarskim sredstvima, komandno informacionim sistemima i sistemima automatizacije

Razvoj vojnih vazduhoplovnih snaga odnosno vojne avijacije, tesno je povezan sa razvojem protivvazduhoplovne odbrane (PVO) koju, pored lovačke avijacije (LA) čine i artiljerijsko-raketne jedinice PVO (ARJ), vazdušno osmatranje javljanje i navođenje (VOJiN) kao i jedinice za vezu. Široj javnosti svakako je najprivlačnija i najinteresantnija lovačka avijacija, a ista je situacija i sa literaturom, o borbenim avionima i istoriji njihovog razvoja napisano je sasvim sigurno najviše knjiga i enciklopedija, dok je o ostalim elementima jedne integrisane PVO koje smo naveli, posvećeno mnogo manje pažnje.

Ipak, postoje i entuzijasti koji pomno prate i kojima su više zanimljiva ostala sredstva PVO kao što su artiljerijski, raketni i hibridni sistemi PVO, radarski sistemi za osmatranje i navođenje, komandno informacioni sistemi i sistemi automatizacije. U Srbiji je jedan od njih svakako redovni kolumnista Tango Six portala Zoran Vukosavljević koji je ljubitelje vojne tehnike do sada već obradovao knjigom o raketnom sistemu PVO 2K12 Kub čiji je koautor. Pre tri nedelje izdata je nova knjiga pod nazivom ‘‘Ešalon‘‘ u čijem pisanju je, pored Zorana Vukosavljevića učestvovao još jedan vrsni poznavalac sistema PVO – Branislav Kojadinović.

Knjiga je, može se slobodno reći, kod nas, pa čak i šire, jedinstvena, jer se bavi istorijom razvoja sovjetskih i ruskih radarskih, komandno informacionih sistema i sistema automatizacije. Moramo još jednom napomenuti da je Zoran Vukosavljević bivši pripadnik artiljerijsko-raketnih jedinica PVO Vojske Jugoslavije, učesnik borbenih dejstava tokom NATO agresije, a služio je naravno na sovjetskim raketnim i radarskim sistemima od kojih se neki i danas nalaze u naoružanju naše vojske. Njegovo poznavanje i proučavanje sistema PVO prevazilazi granice entuzijazma, a jedna od kruna njegovih istraživanja jeste i knjiga koja je pred nama.

Iako ‘‘Ešalon‘‘ na prvi pogled deluje skromno, sa relativno malim brojem strana (nešto preko 200), kada se pročita sadržaj i sagleda literatura koja je korišćena, može se naslutiti da je reč o ozbiljnom štivu. Verujemo da ni crno-bele fotografije koje su korišćene prilikom opisa određenih sistema, mnogima neće pokvariti utisak o ovom delu (mora se naglasiti da su finansijska sredstva bila veoma ograničena). Osim fotografija, za objašnjenja i pojašnjenja obrađenog materijala, korišćene su i tablice kao i dijagrami koji i prosečnom čitaocu dodatno mogu jednostavno i jasno da približe ono o čemu se piše.

U knjizi je opisan razvoj sovjetskih i ruskih akvizicionih i osmatračkih radara, kako onih za sistem VOJiN i teritorijalnu PVO, tako i za PVO Kopnene vojske, zatim razvoj specijalnih i civilnih osmatračkih radara, potom je razjašnjena pelengaciona lokacija, predstavljeni su radari za merenje visine, a poslednjih nešto više od 60 strana je posvećeno sredstvima automatizacije PVO. Literaturu čine relevantne knjige i enciklopedije koje se bave ovom temom i koje su objavljene u proteklih 20-30 godina, potom materijal ruskog ministarstva odbrane kao i internet sajtovi čija je specijalnost tehnika PVO.

Nekoliko glavnih podataka o knjizi:

Knjiga je izdata od strane izdavača „Scero Print“ iz Niša, tekuće 2022. godine. Knjiga je u mekom povezu, formata B5 (24 x 17 cm), sa šivenim koricama. Pisana je ćirilicom na ukupno 212 stranica i bogato ilustrovana, sa 58 crno-belih fotografija veoma dobrog kvaliteta i 13 dijagrama i skica u ful koloru.

Knjiga se, za sada, distribuira direktno preko autora knjige – zoran_vukosavljevic@yahoo.com. Cena knjige je 1300,00 dinara + PTT troškovi (Brza pošta). Plaćanje knjige pouzećem ili na račun autora.