Mozambik je prvi kupac južnoafričkog lakog višenamenskog aviona Mwari

Južnoafrički vojni portal DefenceWeb preneo je pre tri dana informaciju da je prvi korisnik južnoafrčkog lakog višenamenskog aviona Mwari ratno vazduhoplovstvo Mozambika. Kako se navodi, Mozambiku je isporučen primerak koji je nosio registraciju ZU-MWA (sada ima mozambijsku vojnu oznaku FA-402), to je tek treći proizvedeni avion, odnosno nakon dva prototipa to je prvi predserijski Mwari čiji je prvi let izvršen aprila 2022. godine.

Preko informacija o praćenju letova je utvrđeno da je FA-402 krajem januara leteo blizu grada Nakala koji se nalazi na severnoj obali Mozambika. Prethodno je još sredinom 2021. godine iznad Mozambika uočen i prototip aviona Mwari, pretpostavlja se da je tada bio poslat na letna ispitivanja i prikazivanje, a to je bila i prva naznaka predstojeće narudžbine.

DefenceWeb podseća i da je u septembru 2022. proizvođač aviona, Paramount Group na izložbi Africa Aerospace and Defence exhibition otkrio da se sprema da svoj prvi avion Mwari isporuči prvom kupcu koji dolazi iz Afrike. Proizvođač je tada takođe objavio da se na proizvodnoj liniji nalaze 4 aviona, i da su dve države naručile ukupno 9 letelica. Flight International je objavio da se isporuka prvog primerka dogodila u decembru 2022, a da drugi avion treba da bude dostavljen u februaru 2023.

Rad na prvom južnoafričkom avionu koji je označen kao AHRLAC – Advanced High Performance Reconnaissance Light Aircraft, započeo je još 2009. godine, dok je formalno, razvoj započet septembra 2011. godine. Prvi let prvog prototipa XDM (Experimental Demonstrator) izvršen je 26. jula 2014., drugi prototop je nosio oznaku ADM (Advanced Demonstrator). Proizvedena su i dva prototipa bespilotne verzije znatno manjih dimenzija kojima je prvo dato ime Mwari, ali je potom to promenjeno u Mwewe, dok je Mwari iskorišćeno za naoružanu vojnu verziju aviona AHRLAC.

U 2016. godini započeto je sa izgradnjom fabričkog pogona u gradu Wonderboom, iste godine je sa američkim Boingom potpisan sporazum o saradnji u razvoju vojne varijante prema kojim bi američka firma obezbedila pre svega integrisani sistem misije. Mwari je ponuđen i američkoj Komandi za specijalne operacije (SOCOM), u amerikanizovanoj verziji nazvanoj Bronco II, sa kojom je Paramount učestvovao u programu Armed Overwatch u kome su sa avionom AT-802U Sky Warden avgusta 2022. pobedile američke kompanije L3Harris Technologies i Air Tractor.

Razvoj i početak serijske proizvodnje je odlagan zbog problema oko finansija, sporova oko upravljanja holdingom, ugovornih sporova i intelektualnoj svojini, koji su postojali između kompanija Aerosud i Paramount Group, a koji su rešeni tokom 2019. i 2020. godine. Mwari se danas, u vojnoj verziji, nudi kao višenamenska platforma koja zbog otvorene arhitekture i modularnosti može da se koristi za izviđanje, patroliranje, kao protivpobunjenički laki naoružani avion (COIN), za prikupljanje obaveštajnih podataka (ISR).