[Eurosatori 2026] Novi detalji o Jugoimportovom razvoju Gavrana: Najavljena verzija sa turbomlaznim motorom

Na štandu kompanije Jugoimport SDPR u Parizu dominiraju modeli oružanih sistema namenjenih kopnenoj vojsci. Pored Utvinih pilotiranih proizvoda državni integrator namenske industrije i proizvođač naoružanja izložio je i „lutajuću municiju“ Gavran.

Inženjeri i menadžeri programa Gavran na Eurosatoriju ispričali su za Tango Six portal nove detalje razvoja ovog sistema, ne samo u pogledu taktičko-tehničkih karakteristika, već i kada su u pitanju nove varijante i podvarijante.

Tango Six je još od 2021. godine detaljno pratio razvoj ovog borbenog sredstva, a na prošlogodišnjem Partneru smo preneli da je letelica pred uvođenjem u naoružanje Vojske Srbije i serijskom proizvodnjom.

Kako su za naš portal kazali iz Jugoimporta, prvi Gavran za koji se očekuje da će ući u naoružanje Vojske Srbije je varijanta sa oznakom Gavran 145 EM čiji pogon čini elektromotor. Ova verzija letelice trenutno prolazi ispitivanja u Tehničko-opitnom centru Vojske Srbije.

Elektro-motor letelice ima snagu od 6 kW, u zavisnosti od tipa bojeve glave postoje tri podvarijante: prva je sa tandem kumulativnom bojevom glavom (145/50 mm) koja se može koristiti za uništavanje oklopnih vozila koja imaju eksplozivni reaktvini oklop, druga verzija ima fragmentaciono-fugasnu bojevu glavu (165 mm) i treća fragmentaciono-fugasnu bojevu glavu usmerenog dejstva (130 mm).

Domet letelice je do 120 km, krstareća brzina iznosi 160 km/h, autonomija leta je 50 minuta, domet radio linka 120 km, a primenjena je televizijska i IIR glava za samonavođenje.

Ispitivanja u TOC-u bi uskoro trebalo da započne i novi Gavran 145 TJ („Turbo Jet“) sa turbomlaznim motorom potiska 40 DaN. Kao i kod varijante sa elektro-motorom i ovde postoje tri vrste bojeve glave, s tim što je plan da se razviju još dve podvarijante.

Prva je opremljena streljačkim naoružanjem (iz Jugoimporta naglašavaju da je to za sada samo razvojni koncept), dok je još jedna podverzija namenjena borbi protiv dronova i opremljena je bojevom glavom usmerenog dejstva, kao i blizinskim upaljačem.

Domet Gavrana 145 TJ je 100 km, planirana brzina je preko 570 km/h, autonomije leta 10 minuta, domet radio linka 100 km, a takođe je primenjena televizijska i IIR glava za samonavođenje.

Nakon turbomlaznog Gavrana na ispitivanje u istu vojnu instituciju ulazi varijanta sa klipnim motorom.

Postoje dve osnovne klipne varijante, od kojih je izviđački dron Gavran 145 GM R novina.

Ova verzija dakle nema bojevu glavu, pogon čini dvocilindrični benzinski klipni bokser motor snage 10 KS, i zapremine 116 ccm. Domet letelice je 300 km, brzina 150 km/h, autonomije leta od 240 minuta, domet radio linka 150 km, a od opreme je ugrađena televizijska kamera.

Isti klipni motor je primenjen i kod lutajuće municije Gavran 145 GM čiji operativni domet iznosi 150 km, brzina 150 km/h, autonomija leta je 3 sata, domet radio linka 150 km, takođe može imati tri vrste bojevih glava kao elektro i mlazna verzije, a isto tako je opremljen televizijskom i IIR glavom za samonavođenje. Bez glave za samonavođenje i radio linka, kada je GPS/INS metod vođenja, domet može ići i do 600 kilometara.

Gavran 145 GM se ne mora koristiti kao ‘‘lutajuća municija‘‘ već može dejstvovati direktno na cilj čije su koordinate već poznate.

Od ostalih zanimljivosti vezanih za Gavran saznajemo da u toku leta postoji mogućnost odustajanja od misije na tri načina – odabir drugog primarnog cilja, samouništenje dok je letelica u vazduhu i sletanje uz pomoć padobrana.

Na svim varijantama moguća je primena i drugih vrsta bojevih glava a osnovna vatrena jedinica naoružana Gavranom treba da bude baterija sa tri lansirna oruđa i komandnom stanicom.