Kao što je Tango Six ekskluzivno izvestio, srpska fabrika aviona Utva bi u skorijoj budućnost trebalo da započne sa proizvodnjom elemenata avionskog topa GIAT 30 M791 kalibra 30 mm koji je ugrađen u francuski višenamenski borbeni avion Rafal.
Kako je za naš portal potvrdio zvaničnik Ministarstva odbrane, radi se o slojevitijem paketu industrijske saradnje u okviru kojeg će Utva proizvoditi sklop municijske kutije sa vodećim koridorom za municiju koji se fizički nalazi u okviru nosača avionskog topa GIAT 30 M791.
Utva će tako postati dobavljač na projektu modernog nadzvučnog višenamenskog borbenog aviona u segmentu jednog od njegovih delova.
Na ovom linku se može videti fotografija topa i elementa u obliku kutije koji će Utva proizvoditi.
Ove godine, kako smo redovno analizirali, očekuje se da Daso proizvede 28 Rafala. Prema našem izveštavanju, do danas je u ovoj godini proizvedeno 12.
Uprkos višedecenijskom razvoju vazduhoplovnih ubojnih sredstava različitih vrsta i namena, u svetu trenutno ne postoji nijedan tip savremenog borbenog aviona koji nema integrisano topovsko naoružanje.
Razvoj i performanse
M791 je naslednik familije topova DEFA 550 kalibra 30 mm koji su ugrađivani na 23 tipa borbenih aviona, među njima i francuski „Mystere“, „Super Mystere“, „Vautour“, „Etandard IV“, „Super Etandard“, Miraž III i V, Miraž F1 i Mirage 2000.
Razvijena je i posebna varijanta sa oznakom M781 koja je osnovno naoružanje evropskog borbenog helikoptera Tigar.
Projektovan je u nekadašnjem francuskom državnom preduzeću „GIAT Industries“, koje je kasnije prvo postalo „Nexter Systems“, a zatim je ušao u sastav evropskog holding konglomerata KNDS.
Top je razvijan krajem 80-tih i početkom 90-tih godina, da bi 5. marta 1993. bilo izvršeno prvo dejstvo sa prototipa mornaričkog palubnog Rafala M01.
Prvih 20 predserijskih topova isporučeno je u periodu 2000-2001. godine, serijska proizvodnja je počela u januaru 2005. godine, a juna 2023. godine je proizveden 300-ti M791.
Prema javno dostupnim podacima o taktičko-tehničkim karakteristikama, M791 se smatra jednim od najboljih avionskih topova današnjice.
Reč je o jednocevnom topu ugrađenom u bok desnog usisnika Rafala. Radi na principu pozajmice barutnih gasova, poseduje elektrookidač, hranjenje municijom se preko redenika vrši iz revolvera koji ima 7 komora, repetiranje se vrši uz pomoć piropatrone.
Top ima masu od 120 kg (uključujući i elektroniku za upravljanje), dužinu od 2,4 m, visinu 337 mm, širinu 223 mm. Borbeni komplet je 125 granata 30 x 150 mm mase 540 gr (masa projektila je 275 gr), a nezvanično, efikasan domet topa je do 3.500 m prilikom gađanja ciljeva na površini (kopnu, vodi).
Brzina paljbe od 2.500 granata u minuti je najveća na svetu za tu kategoriju topova, a za sekundu može da ispali 42 granate, što je skoro 6 kg eksploziva. Proizvođač navodi da je ovakva efektivnost jednaka mogućnostima dva topa DEFA 554 sa aviona Miraž 2000, od kojih svaki ima brzinu paljbe od 1.200 granata u minuti.
Postoji mogućnost odabira brzne paljbe, na 300, 600, 1500, ili 2500 granata u minuti, može ispaljivati kontinuirane rafale ili rafale koji traju 0,5 ili sekundu. Visoku preciznost i efikasnost topa omogućuje i velika brzina granate na ustima cevi koja iznosi 1.025 m/s.
Postoje četiri vrste granata, prva bojeva je visokoeksplozivna zapaljiva, tu je potom pancirna zapaljiva, dok se za obuku koriste inertne i obeležavajuće granate.
U literaturi se može pronaći podatak da se za dejstvo po zemaljskim ciljevima elevacija topa može podesiti sa 0 na -2,5°.
Francuske vazduhoplovne snage dejstvovale su ovim topovima u borbenim dejstvima iznad Avganistana, i Bliskog istoka.
Pogledajte početak videa o detaljima i kompleksnosti izrade topa M791:
Željac
Ovakvi aranžmani su totalna besmislica … Kineske firme prave sve komponente u krugu fabrike dok Europljani voze kutiju za municiju sa jednog na drugi kraj kontinenta …