Kako je saopštilo Ministarstvo odbrane, ove nedelje je u Srbiji i Mađarskoj u toku prva zajednička vežba ratnih vazduhoplovstava dve komšijske zemlje nazvana „Cross Landing 2026“. Aktivnost je namenjena uvežbavanju prekogranične saradnje u slučaju traganja i spasavanja nakon udesa vazduhoplova.
Vežba se odvija paralelno sa zasebnom aktivnosti srpskog RV i PVO o kojoj je Tango Six prekjuče izvestio.
Juče je stigla i vest da su planirane Otvoreni dan manifestacije u vazduhoplovnim vojnim bazama otkazane.
Kako je saopštilo Ministarstvo odbrane, aktivnosti u okviru zajedničke vazduhoplovne okviru vežbe juče su realizovane na sportskom aerodromu Bikovo u okolini Subotice, i u kasarni Aerodrom u Somboru. Vežba se nastavlja danas na vojnom poligonu i sportskom aerodromu na jugu Mađarske.
– Fokus je na pravovremenom reagovanju na aktivirane signale za pokretanje operativnog procesa, kao i na pružanju prve pomoći i medicinskoj evakuaciji povređenih vazdušnim putem. Na vežbi učestvuju helikopterske jedinice 204. i 98. vazduhoplovne brigade, spasioci iz 63. padobranske brigade i medicinski timovi iz Uprave za vojno zdravstvo, kao i pripadnici mađarskog 86. helikopterskog puka. Koriste se helikopteri H145M, koji se nalaze u naoružanju i Vojske Srbije i Mađarske vojske. – navodi se u saopštenju Ministarstva odbrane.
Komšijska Erbas ekspertiza
Mađarska i Srbija su treći i četvrti najveći pojedinačni korisnici Erbasovog H145M, izvedenog iz uspešnog civilnog helikoptera ovog tipa.
Mađarska je naručila 20 primeraka (izgubila jedan u nesreći u Hrvatskoj), Srbiji je krajem aprila isporučen poslednji 19. primerak.
Dok je Srbija zbog hronološki kasnije narudžbine postala korisnik petokrake verzije helikoptera, Mađarska je sa Erbasom ušla u konkretniji projekat industrijske saradnje zahvaljujući dodatnim narudžbinama za srednje transportne H225M.
Srbija, uprkos konstantnom raspoloženju Erbas Helikoptera da se saradnja proširi, još uvek nije pokrenula potencijalnu zamenu svojih Gazela za H125M (uprkos brojnim najavama) u kom slučaju bi i ona mogla da se kvalifikuje za još interesantniju mogućnost industrijske saradnje.
Mađarska je postala jedan od najbrojnijih ali i najiskusnijih operatora vojnih Erbasovih helikoptera, prešavši ukupni ostvareni nalet od šesnaest hiljada sati na ovoj floti.
Iako su komšijske zemlje uporedivih boja reljefa i vegetacije, Mađari su svoje H145M obojili u jednobraznu sivu boju.
Prvo zajedničko pojavljivanje „malih Erbasa“ dve zemlje na jednoj fotografiji bilo je avgusta 2023. godine prilikom zajedničke ispomoći Sloveniji, zatim na vazduhoplovnom sajmu ILA u Nemačkoj – gde su srpski i mađarski H145M bili interesantniji Erbasu za prikazivanje od Luftvafea koji je najveći pojedinačni (ranije problematični) operater sa preko 80 letelica u konačnoj narudžbini.
U Srbiji H145M i dalje vade prosek izuzetno lošoj situaciji kada je reč o srednjim transportnim helikopterima, uz mogućnost njihove dalje evolucije kada je opremanje u pitanju, nakon uspešnog domaćeg programa naoružavanja.
Od marta prošle godine H145M mađarskog ratnog vazduhoplovstva redovno lete iznad teritorije Srbije kao deo KFOR misije.